Trung tâm Phân tích, Viện Nghiên cứu hạt nhân – Quá trình đổi mới và phát triển

391

Trung tâm Phân tích (TTPT) là đơn vị trực thuộc Viện Nghiên cứu hạt nhân (NCHN) được thành lập từ năm 2005. Trải qua 13 năm, với sự đầu tư của Bộ KH&CN, của ngành và khả năng tái đầu tư tự có, Viện NCHN đã xây dựng được một Trung tâm Phân tích tương đối đồng bộ với nhiều hệ thiết bị khá hiện đại và đội ngũ nghiên cứu viên, phân tích viên được đào tạo cơ bản ở trong và ngoài nước, thực hiện công việc chuyên nghiệp, đã tích lũy được rất nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực nghiên cứu và phát triển các kỹ thuật phân tích hạt nhân và không hạt nhân đạt yêu cầu hoàn thiện và chuẩn hóa để đáp ứng hiệu quả cho từng đối tượng thực tế.

 

Trung tâm Phân tích đã nghiên cứu xây dựng được tổ hợp các phương pháp phân tích: Phân tích kích hoạt neutron dụng cụ (INAA), phân tích kích hoạt neutron có xử lý hóa (RNAA), phân tích kích hoạt neutron gamma tức thời (PGNAA), nhấp nháy lỏng, sắc ký lỏng, sắc ký khí, quang phổ hấp thụ nguyên tử (AAS), quang phổ nguồn plasma cảm ứng cao tần kết nối khối phổ (ICP-MS), sắc ký ion, quang phổ kế vùng khả kiến và tử ngoại … Các phương pháp phân tích này cho phép phân tích đến 70 nguyên tố và chỉ tiêu khác nhau, đáp ứng tốt nhu cầu phân tích địa chất, điều tra thăm dò tài nguyên khoáng sản, dầu khí, khảo cổ, nông nghiệp, sinh học, lương thực thực phẩm và môi trường … Trung tâm đã được Cục Trồng trọt, Bộ Nông nghiệp Phát triển nông thôn chỉ định là đơn vị đánh giá cấp chứng nhận VietGAP (năm 2014); được Cục Môi trường,  Bộ Tài nguyên  và Môi trường chỉ định là đơn vị đủ điều kiện của tổ chức hoạt động dịch vụ quan trắc môi trường với mã số VIMCERTS-204 (năm 2017); phòng thí nghiệm của Trung tâm Phân tích được công nhận đạt tiêu chuẩn ISO/IEC 17025:2005 với mã số VILAS – 519 (năm 2011).

 

Bên cạnh nghiên cứu hoàn thiện học thuật, Trung tâm Phân tích đã đồng thời đẩy mạnh các hướng nghiên cứu ứng dụng phục vụ phát triển kinh tế – xã hội của cả nước nói chung và của Lâm Đồng – Tây Nguyên nói riêng. Trong đó, đã đi sâu vào các lĩnh vực phân tích kiểm nghiệm các sản phẩm nông nghiệp an toàn và chất lượng cao, như các loại rau, củ, quả, cà phê, trà, nước uống hoa quả,…

 

Hiện nay, Trung tâm Phân tích đã có hơn 100 đơn vị, doanh nghiệp, trong đó hơn 10 công ty có vốn đầu tư 100% của nước ngoài ký hợp tác thường xuyên với Trung tâm như Công ty TNHH Thực phẩm Đà Lạt – Nhật Bản (DJF – Dalat Japanfood Co., LTD), Công ty TNHH Cung ứng Nông nghiệp Lâm Đồng (LAS, Co., LTD: Lam Dong Agricultural Supply Co., LTD), Công ty TNHH Thụy Hồng Quốc tế (Thuy Hong Enterprise Co., LTD),… để phân tích, giám định các nguyên tố đa lượng, vết – vi lượng, đất hiếm, phóng xạ (U, Th,  …); các kim loại nặng – độc hại (As, Pb, Hg, Cu, Cd, Zn, Sn, Sb, …); các anion có độc tính cao (NO3, PO43-, SO42-, Cl, …); Các thành phần hữu cơ như dư lượng hóa chất bảo vệ thực vật (DDT, carbaryl, cypermethrin, metalaxyl, chlorothalonil, …) trong các sản phẩm cho việc đánh giá chất lượng phục vụ cho việc xuất khẩu, tiêu thụ trong nước và bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm; hơn 100 công ty, hộ cá thể được Trung tâm đánh giá chứng nhận VietGAP và giám sát môi trường cho hơn 50 công ty, hộ kinh doanh khác. Trong đó, có khoảng 70% lượng mẫu tham gia kiểm định bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm; 20% đánh giá và chứng nhận VietGAP và 10% lượng mẫu khác. Tổng kinh phí dịch vụ hàng năm đều tăng hơn năm trước khoảng 10%.

 

Song song với việc thực các nhiệm vụ nêu trên, trong các năm qua Trung tâm Phân tích cũng đã kết hợp với các trường Đại học đào tạo hàng chục học viên cao học, tất cả các học viên cao học đều bảo vệ thành công (có 5 cán bộ  thuộc Trung tâm Phân tích) và 03 tiến sĩ thuộc Hội đồng Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam, trong đó 02 nghiên cứu sinh đã bảo vệ thành công và 01 tiến sĩ đang thực hiện.

 

Có thể nói Trung tâm Phân tích là nơi đáp ứng mọi yêu cầu cũng như khó khăn đối với các đối tượng phân tích mà các nơi khác không thực hiện được, đồng thời là nơi đào tạo cán bộ phân tích cho các cơ quan, đơn vị đóng trên địa bàn thành phố, các tỉnh lân cận và là địa chỉ tin cậy để hàng năm sinh viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh trong và ngoài nước đến thực tập, thực hiện luận văn, luận án tốt nghiệp.

 

Một số hình ảnh về năng lực và hoạt động của Trung tâm Phân tích