Thúc đẩy tái khởi động nhà máy điện hạt nhân: Chỉ nhìn thấy khẩu hiệu

    10

    Vào tháng 8, khi Thủ tướng Fumio Kishida tuyên bố Ông sẽ tăng số lượng nhà máy điện hạt nhân đang hoạt động lên con số 17, thì trong Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp đã có ý kiến ” Tất cả các tổ máy này đều đã vượt qua đánh giá an toàn của Ủy ban pháp quy hạt nhân (NRA), nên việc lên kế hoạch cho 17 tổ máy là điều đương nhiên”. Việc Thủ tướng muốn đề cập: quyết tâm khởi động thêm 7 tổ máy đã vượt qua kiểm tra an toàn nhưng chưa tái khởi động ngoài 10 tổ máy đã tái khởi động kể từ sau sự cố Nhà máy điện hạt nhân Fukushima Daiichi của Công ty Điện lực Tokyo.Đây chỉ là một tuyên bố lại của lộ trình đã mặc định.

     

    Thủ tướng nhấn mạnh rằng “Chính phủ sẽ đứng ra thực hiện các biện pháp có thể”, nhưng cựu Bộ trưởng Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Koichi Hagiuda và những người khác cũng đã công khai điều này. Không biết cụ thể chính phủ sẽ làm gì. Chính phủ cũng đã có ý kiến sẽ hỗ trợ các công ty Điện Lực trong việc lấy ý kiến đồng thuận của người dân địa phương khi tái khởi động lại nhưng cho đến nay vẫn chỉ là hỗ trợ gián tiếp. Xét theo cách phát biểu của thủ tướng thì có cảm giác mọi việc đang bế tắc.

     

    Hơn nữa, có rất nhiều vấn đề trong bước tiếp theo. Chính phủ có kế hoạch sử dụng các nhà máy điện hạt nhân để cung cấp 20-22% sản lượng điện trong nước vào những 2030 nhằm giảm phát thải khí nhà kính. Để làm được điều đó, ngoài 17 tổ máy nói trên cũng cần phải tái khởi động 8 tổ máy đang được kiểm tra. Tuy nhiên,việc vượt qua kỳ kiểm tra không có gì là sáng sủa.

     

    Đã gần 10 năm trôi qua kể từ khi Tổ máy số 1-3 của Nhà máy điện hạt nhân Tomari của Công ty Điện lực Hokkaido nộp đơn xin kiểm tra. Có sự khác biệt về quan điểm giữa NRA và Công ty điện lực Hokkaido về những vấn đề xung quanh đường đứt gãy ở địa điểm nhà máy.

     

    Đảng Dân chủ Tự do, chính phủ và các công ty điện lực ngày càng không hài lòng với cuộc kiểm tra kéo dài. Vào tháng 5, Ủy ban Đặc biệt của Pháp quy Hạt nhân thuộc Đảng Dân chủ Tự do đã đệ trình một khuyến nghị lên chính phủ nói rằng “sự chậm trễ đã vượt quá 2 năm theo thời hạn xử lý tiêu chuẩn của Luật thủ tục Hành chính.” Ông yêu cầu NRA đưa ra các cách thức để đẩy nhanh quá trình kiểm tra. NRA cũng đang tìm cách giải quyết tình hình. Ủy ban đã bắt đầu trưng cầu ý kiến các công ty điện lực về việc tinh giản các kỳ kiểm tra.

     

    “Chúng tôi muốn được chia sẻ các mục kiểm tra bổ sung sớm trong quá trình thẩm định.” Chủ tịch của Công ty điện Tohoku đã yêu cầu tại cuộc họp bất thường được tổ chức bởi Ủy ban Pháp quy vào ngày 17 tháng 8. Với những yêu cầu kiểm tra bổ sung đột xuất tại các cuộc thẩm định thì không thể xử lý nhanh được. Do đó điều quan trọng là phải chia sẻ thông tin trước.

     

    Đáp lại những yêu cầu này, Chủ tịch NRA Toyoshi Fuketa cho biết trong một cuộc họp báo vào ngày 7 tháng 9, “Không phải là thông thường, nhưng chúng tôi có thể tiến hành tổ chức một cuộc họp đánh giá ngay cả khi chỉ là một kiểm tra nhỏ”. Đúng là tần suất các cuộc họp kiểm tra công khai thì tăng lên, nhưng lại ảnh hưởng đến việc rút ngắn thời gian kiểm tra.

     

    Tại cuộc họp thường kỳ vào ngày 7 tháng 9, NRA đã quyết định nâng cao hiệu quả kiểm tra liên quan đến việc đánh giá sự phù hợp theo các yêu cầu quy định mới thông qua các mục sau dựa trên các đề xuất của các công ty điện lực:

     

    1. Cho biết các mục và vấn đề cần kiểm tra ở giai đoạn sớm nhất có thể.

    2. Thảo luận và chia sẻ về “cách tiến hành kiểm tra” trong một diễn đàn công khai.

    3. Thông báo trước bằng văn bản về những điểm tranh luận và những vấn đề cần được xác nhận tại cuộc họp kiểm tra.

    4. Tăng cơ hội kiểm tra tại chỗ bởi NRA hoặc các nhân viên của NRA.

    5. Làm rõ nội dung của các tiêu chuẩn và hướng dẫn kiểm tra.

     

    Ủy ban đã mời các lãnh đạo cao nhất của các công ty tham gia diễn đàn mở và trao đổi ý kiến về những nỗ lực cải thiện an toàn. Năm 2022, vào tháng 4 thì gặp Công ty Điện Lực Hokkaido, sau đó dừng 4 tháng và tháng 8 vừa rồi gặp Công ty điện lựcTohoku, Công ty phát triển điện lực, Công ty Chubu, Công ty Hokuriku để tập trung trao đổi ý kiến về hiệu quả của các cuộc kiểm tra. Kể từ khi các yêu cầu quy định mới được đưa ra vào năm 2013, tổng cộng 27 tổ máy đã yêu cầu kiểm tra và 10 tổ máy hiện đang được kiểm tra. Tổ máy mới nhất là tổ máy số 3 của Công ty điện lực Chugoku đến 10 tháng 8 vừa qua là tròn 4 năm kể từ ngày yêu cầu kiểm tra. 10 tổ máy đã hoàn tất việc kiểm tra và đã tái khởi động. Còn 7 tổ máy vẫn chưa khởi động lại do chưa hoàn thành lắp đặt các thiết bị an toàn, phòng chống thiên tai bổ sung hoặc lấy ý kiến đồng thuận của người dân địa phương v.v.

     

    Mặt khác, một số người trong chính phủ và đảng lãnh đạo có quan điểm “có những nhà máy điện hạt nhân có thể được khởi động lại sớm hơn nếu các quy định được nới lỏng.”

     

    Liên đoàn các thành viên thúc đẩy cung cấp điện ổn định của Đảng Dân chủ Tự do đã yêu cầu khởi động các nhà máy Điện hạt nhân trong mùa xuân này ngay cả khi “các cơ sở ứng phó tai nạn nghiêm trọng” của chính sách chống khủng bố chưa được hoàn thành dù chúng ta đã nói “đảm bảo an toàn là ưu tiên hàng đầu”.

     

    Những thiết bị này sẽ dự phòng khi các biện pháp an toàn thông thường không hoạt động hiệu quả. Nhà máy điện hạt nhân có thể được vận hành ngay cả trước khi chúng hoàn thành, nhưng một số không được hoạt động vì chúng không thể hoàn thành vào thời gian đã định. Theo một quan chức chính phủ, thực ra đã có một cuộc thảo luận tạm thời trong nội bộ chính phủ về thời hạn lắp đặt các thiết bị này.

    Nếu thời hạn lắp đặt thiết bị của các nhà máy điện hạt nhân kéo dài thì có những nhà máy sẽ ảnh hưởng đến kế hoạch đảm bảo điện cho mùa đông năm nay. Tuy nhiên, chính sách đã được xác nhận và khả năng không thể tránh khỏi kiện tụng trong trường hợp khẩn cấp.

     

    Rút kinh nghiệm từ sự cố hạt nhân, Nhật Bản đã phân tách rõ ràng các cơ quan chịu trách nhiệm về thúc đẩy phát triển và quy chế về năng lượng hạt nhân. Theo đó Ủy ban pháp quy đã tạo ra các quy định an toàn nghiêm ngặt nhất thế giới và thiết lập hệ thống để kiểm tra xem các tiêu chuẩn có được đáp ứng hay không.

     

    Chúng ta nghĩ thế nào về bức tranh tổng thể về cung cầu năng lượng và chính sách điện hạt nhân? Khủng hoảng điện năng hiện nay cũng đặt ra câu hỏi này khi NRA sắp kỷ niệm 10 năm thành lập.

     

    International Nuclear Energy Development of Japan (JINED)