Rumani: Chính sách năng lượng nhân đôi công suất hạt nhân

23

Chính phủ Rumani vừa thông qua một kế hoạch năng lượng tích hợp, nhấn mạnh cần xây 2 lò phản ứng CANDU mới tại thị trấn Cernavoda vào năm 2031 và tân trang tổ máy hiện có ở đây vào năm 2037, từ đó tăng gấp đôi nguồn cung cấp điện hạt nhân của quốc gia thuộc đông nam châu Âu trong một thập kỷ tới.

 

Ông Virgil Popescu (Ảnh: Bộ Năng lượng Rumani)

 

Bộ trưởng Năng lượng Rumani, ông Virgil Popescu cho biết Kế hoạch Quốc gia Tích hợp về Năng lượng và Biến đổi Khí hậu là “tài liệu toàn diện, được phát triển và điều chỉnh cho phù hợp với thực tế mới nhất.” Bộ Năng lượng thông báo, cuộc họp chính phủ ngày 4/10 đã thông qua tài liệu.

 

Kế hoạch được thiết kế để giải quyết 5 khía cạnh chính của chính sách năng lượng tổng thể đối với các quốc gia trong Liên minh châu Âu: an ninh năng lượng, khử cacbon, hiệu quả năng lượng, thị trường năng lượng nội bộ, nghiên cứu, đổi mới và khả năng cạnh tranh. Các chuyên gia và các nhóm xã hội dân sự cũng như Ủy ban Châu Âu đã góp ý cho các bản thảo của tài liệu. Phiên bản cuối cùng hiện đã được Liên minh châu Âu chính thức công nhận.

 

Năng lượng hạt nhân đóng vai trò chiến lược trọng yếu trong việc cung cấp điện của Rumani, với hai lò phản ứng CANDU tại nhà máy điện Cernavoda cung cấp khoảng 19% điện năng, và theo kế hoạch này, quy mô sẽ nhân đôi. Việc thi công tại Cernavoda bắt đầu vào năm 1983 dưới thời cựu Tổng thống Nicolae Ceaușescu và hai tổ máy được hoàn thành vào năm 1996 và 2007. 2 lò CANDU nữa luôn nằm trong kế hoạch cho địa điểm này và vừa mới đây, Rumani đưa ra chính sách kiên quyết để hiện thực hóa chúng.

 

Kế hoạch được phê duyệt hôm 4/10 dự kiến các tổ máy mới – Cernavoda 3 và 4 – sẽ lần lượt khởi động vào năm 2030 và 2031, với công suất mỗi tổ máy là 675 MWe. Rumani đã ký một loạt các thỏa thuận liên quan đến dự án với các đối tác quốc tế, bao gồm Mỹ, Pháp và Canada.

 

Đề xuất của Rumani nhằm hỗ trợ các hệ thống năng lượng carbon thấp, chẳng hạn như hạt nhân và năng lượng tái tạo cũng như lưu trữ năng lượng, thông qua hợp đồng hướng đến cơ chế khác biệt, “vì vậy, đảm bảo đa dạng hóa các nguồn năng lượng và tính linh hoạt của hệ thống quốc gia“. Bản kế hoạch cũng lưu ý về yêu cầu các luật bổ sung kèm theo, và có tính đến khoảng 6,9 GW công suất tái tạo vào năm 2030.

 

Việc cải tạo lại Cernavoda 1 và 2 cũng là một phần của kế hoạch. Tổ máy 1 có thể tiến hành quy trình này vào khoảng năm 2027-8 và tổ máy 2 sau năm 2037, gia hạn cho mỗi tổ máy thêm 30 năm hoạt động. Theo đó, đây là “một giải pháp hiệu quả” do việc kéo dài tuổi thọ dịch vụ “được thực hiện với chi phí khoảng 40% so với chi phí để xây cơ sở mới mà tạo ra công suất tương đương”. Kế hoạch nêu rõ, bằng cách này, đất nước có thể “đảm bảo cung cấp điện không phát thải khí nhà kính, với tác động tối thiểu đến môi trườn và chi phí cạnh tranh, do đó đóng góp bền vững vào quá trình khử cacbon trong ngành năng lượng và đạt được các mục tiêu năng lượng và môi trường của Rumani cho năm 2030, phù hợp với các mục tiêu cần thiết đạt tới ở cấp độ châu Âu và thậm chí toàn cầu (theo Thỏa thuận Paris)“.

 

Ngoài những dự kiến tăng công suất hạt nhân thông thường, kế hoạch đề cập đến những hỗ trợ hiện nay cho nghiên cứu và phát triển các lò phản ứng tiên tiến, đặc biệt là thiết kế lò phản ứng nhanh làm mát bằng chì ALFRED, được tài trợ bởi Liên minh Châu Âu thông qua Nền tảng Công nghệ Năng lượng Hạt nhân Bền vững và Sáng kiến Công nghiệp Hạt nhân Bền vững Châu Âu.

 

Kế hoạch cho biết, một liên hiệp các tổ chức khoa học và kỹ thuật được thành lập để xây dựng ALFRED. Liên hiệp này ước tính sẽ hoàn thành phát triển công nghệ, thiết kế, kỹ thuật và xây dựng trước năm 2030. Lò phản ứng có công suất 300 MWt với chi phí ước tính là 1,0 – 1,4 tỷ EUR  (1,2-1,6 tỷ USD).

 

Biên dịch: Phạm Thị Thu Trang, Ban KH&QLKH