Nội các Thụy Điển: Các lò phản ứng hạt nhân mới sẽ được xây dựng

54

Trong cuộc khủng hoảng năng lượng đang diễn ra trên toàn cầu, đặc biệt là đối với các nước thuộc Liên minh châu Âu, mỗi quốc gia cần có những chính sách phù hợp để vừa đối phó với việc thiếu hụt năng lượng vừa phải đảm bảo các mục tiêu khí hậu trong bối cảnh hiện tại là một bài toán khó. Sự chuyển mình của chính sách năng lượng của chính phủ mới tại đất nước Thụy Điển là một trong những lựa chọn đang được cân nhắc với sự hồi sinh của năng lượng hạt nhân thông qua công nghệ lò phản ứng mô đun nhỏ (Small Modun Reactor) – SMR.

 

Chính phủ sắp tới của Thụy Điển sẽ yêu cầu công ty Vattenfall AB xây dựng thêm các nhà máy điện hạt nhân mới khi nền kinh tế điện khí hóa của quốc gia này đang gia tăng.

 

Ngày 14/10/2022, trong cuộc họp báo, Ebba Busch, người của đảng dân chủ Cơ đốc giáo thuộc liên minh giành được nhiều ghế nhất trong cuộc tổng tuyển cử  diễn ra vào tháng 9 cho biết: “Các lò phản ứng hạt nhân mới sẽ được xây dựng tại Thụy Điển”. Phe cực hữu dự kiến sẽ trở thành chính phủ của quốc gia Bắc Âu trong cuộc bỏ phiếu của quốc hội vào tuần tới.

 

Trong hàng thập kỷ qua, Người Thụy Điển đã có những cuộc tranh luận về năng lượng hạt nhân, tuy nhiên gần đây, trong bối cảnh của cuộc khủng hoảng năng lượng đang diễn ra trên toàn cầu thì nguồn năng lượng này đã thu hút được sự ủng hộ của người dân. Nhu cầu về điện sẽ tăng cao trong thập kỷ tới, vì mọi ngành nghề từ công nghiệp nặng đến giao thông vận tải sẽ phụ thuộc vào năng lượng điện thay cho nhiên liệu hóa thạch.

 

Quốc gia Bắc Âu này hiện có sáu lò phản ứng hạt nhân, chủ yếu được vận hành bởi công ty Vattenfall. Năng lượng hạt nhân, thủy điện và tuabin gió đáp ứng hầu như tất cả nhu cầu điện của Thụy Điển. Các quốc gia khác đang chuyển sang năng lượng hạt nhân để tăng cường nguồn cung trong nước với những lo ngại về an ninh năng lượng của cơ sở hạ tầng quan trọng làm nổi bật nhu cầu của các quốc gia và Liên minh châu Âu cần tăng khả năng tự cung tự cấp hơn nữa.

 

Tầm quan trọng của điện hạt nhân

 

Sản xuất năng lượng của Thụy Điển chủ yếu là thủy điện và năng lượng hạt nhân.

Nguồn: Swedish Energy Agency (Cơ quan năng lượng Thụy Điển)

 

Jakob Magnussen, người đứng đầu toàn cầu về nghiên cứu tín dụng tại ngân hàng Danske Bank A/S cho biết: “Các lò phản ứng mới có thể được xây dựng tại cơ sở Ringhals ở bờ biển phía Tây”. Nhưng sự thành công của dự án vẫn chưa chắc chắn, với những trường hợp ví dụ gần đây về các lò phản ứng mới được xây dựng ở Phần Lan, Pháp và Anh đang bị vượt ngân sách hàng loạt cùng với các vấn đề về chậm tiến độ xây dựng.

 

Đối với công ty Vattenfall, Magnussen nhận định rằng: “Đó là một thách thức đáng kể đối với chi phí vốn với thời gian hoàn vốn rất dài”.

 

Sự ủng hộ hay phản đối của người Thụy Điển với công nghệ hạt nhân bắt đầu từ lò phản ứng được thương mại hóa đầu tiên vào năm 1972. Nhưng sự phản đối này ngày càng gia tăng trong những năm sau đó và lên tới đỉnh điểm là cuộc trưng cầu dân ý vào năm 1980 để yêu cầu các nhà lập pháp tháo dỡ các lò phản ứng.

 

Nhưng các cuộc thăm dò gần đây cho thấy sự ủng hộ điện hạt nhân đã thay đổi. Cụ thể, cuộc thăm dò trước cuộc bầu cử cho thấy 60% dân số muốn xây dựng  các lò phản ứng mới để bổ sung cho việc mở rộng các nguồn năng lượng sạch. Mặc dù có rất nhiều điện được cung cấp bởi các tuabin gió, nhưng cuộc khủng hoảng hiện nay đã cho thấy sự thiếu hụt nguồn điện ổn định, đặc biệt là ở miền Nam.

 

 Công ty Vattenfall đã ngừng hoạt động hai tổ máy tại nhà máy Ringhals của họ vào năm 2019 và 2020. Đã có những cuộc tranh luận gay gắt thông qua chiến dịch bầu cử khi phía Moderates cáo buộc chính phủ can thiệp vào quyết định của công ty. Trong khi phía chính phủ thì cho rằng đây đơn thuần là một quyết định thương mại của công ty Vattenfall.

 

Công ty này đang chuẩn bị cho một sự “hồi sinh” của điện hạt nhân trong thời gian tới. Sự bổ sung đầu tiên có thể là một loại lò phản ứng mô đun nhỏ mới, được gọi là công nghệ SMR, có kích thước bằng một phần tư so với các lò phản ứng hiện tại. Vào tháng 6/2022, ngay khi chính phủ cảnh báo rằng Thụy Điển đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng, Vattenfall cho biết: Họ sẽ bắt đầu một nghiên cứu kéo dài 18 tháng về công nghệ SMR và nhà máy đầu tiên dạng này có thể được hòa lưới vào đầu những năm 2030.

 

Biên dịch: Nguyễn Thị Thu Hà, Ban Kế hoạch và Quản lý khoa học