Khủng hoảng năng lượng châm ngòi cho sự chia rẽ ở Châu Âu

22

 

Cuộc khủng hoảng năng lượng đang diễn ra đã khiến Pháp và Đức bất đồng quan điểm trong việc mở rộng năng lượng hạt nhân.

 

Khi giá năng lượng tiếp tục tăng và tình trạng thiếu hụt điện khiến cơ sở hạ tầng năng lượng chịu áp lực ngày càng lớn, Pháp đang xem xét một giải pháp mới để củng cố hỗn hợp năng lượng của mình. Theo thời báo The Financial Times, Tổng thống Emmanuel Macron dự kiến ​​sẽ sớm phê duyệt việc phát triển sáu lò phản ứng hạt nhân mô-đun nhỏ.

 

Mặc dù trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên, Tổng thống Macron từng thông báo đóng cửa 14 lò phản ứng và có ý định cắt giảm sản lượng hạt nhân (từ 75% xuống 50%) trong hỗn hợp năng lượng của Pháp vào năm 2035 nhưng cuộc khủng hoảng năng lượng hiện nay dường như đã buộc ông phải xem xét lại quyết định của mình. Quyết định phát triển thêm các lò phản ứng được xem là một bước đi thận trọng về mặt chính trị cũng như là động thái hướng tới an ninh năng lượng bởi sự ủng hộ của Pháp đối với năng lượng hạt nhân đã tăng 17 điểm trong vòng hai năm qua, tuy nhiên vẫn còn tồn tại nhiều ý kiến trái chiều.

 

Bên cạnh cuộc tranh luận nội bộ về việc Pháp sử dụng năng lượng hạt nhân, quyết định mở rộng đã khiến nước này bất đồng quan điểm với các đồng minh lớn của Châu Âu như Đức. Sau thảm họa Fukushima năm 2011, Thủ tướng Angela Merkel tuyên bố Đức sẽ loại bỏ hoàn toàn điện hạt nhân vào cuối năm 2022. Trong tháng 3 năm 2021, Đức đã bồi thường 2,8 tỷ euro cho 4 công ty bởi việc đóng cửa sớm các nhà máy hạt nhân.

 

Mâu thuẫn giữa các quốc gia có liên quan tới sự phân loại và câu hỏi: Năng lượng tái tạo là gì? Đối với những người đề xuất như Pháp, Cộng hòa Séc và Phần Lan, điện hạt nhân nên được coi là năng lượng xanh do đó đáp ứng đầy đủ các tiêu chí để được đầu tư giống như các nguồn năng lượng tái tạo khác. Vào tháng 4 vừa qua, Ủy ban châu Âu đã đưa thủy điện vào tiêu chuẩn đối với các dự án điện sạch, dù cho trước đây thủy điện từng bị loại bỏ bởi những tác động môi trường có thể gây ra, nhưng vị trí của điện hạt nhân vẫn còn là vấn đề gây tranh cãi.

 

Cùng thời điểm đó, một phát ngôn viên của Ủy ban Châu Âu phát biểu: “Cần phải có sự liên kết cẩn thận giữa quy định phân loại, đặc biệt là yêu cầu ‘không gây hại đáng kể’ và các yêu cầu về luật hiện hành, chẳng hạn như Chỉ thị khung về nước. Các tiêu chí đã được sửa đổi để phù hợp hơn với Chỉ thị Khung về Nước. Chúng tôi tin rằng các tiêu chuẩn hiện tại đã đạt được sự cân bằng để bảo vệ hệ sinh thái và các nguồn nước, đồng thời thúc đẩy thủy điện và không gây gánh nặng hành chính quá mức cho người sử dụng”.

 

Nếu các quy tắc có thể được xem xét dựa trên yếu tố tài chính để cân bằng lợi ích của thủy điện với tác hại tiềm ẩn của nó, nhiều người tự hỏi liệu điều tương tự có thể xảy ra với hạt nhân hay không. Ủy ban châu Âu sẽ phát hành một “bộ công cụ” các biện pháp mà các chính phủ có thể thực hiện để hỗ trợ cuộc khủng hoảng năng lượng và có thể sẽ bao gồm tham chiếu đến phân loại hạt nhân trong đó. Tuy nhiên, với việc các quốc gia thành viên bị chia rẽ, có thể sẽ vẫn là một cuộc chiến khó khăn để hệ thống hóa hạt nhân theo cùng một cách với các nguồn năng lượng như gió.

 

Biên dịch: Trần Thiện Phương Anh, Ban KH&QLKH