Họp Đại hội đồng IAEA tháng 3/2020 tại Vienna, Cộng hòa Áo

14

Trong ngày 09/3/2020, tại thành phố Vienna đã diễn ra kì họp thường kì của Đại hội đồng Cơ quan năng lượng nguyên tử quốc tế IAEA. Tại kì họp này, Đại hội đồng IAEA đã tập trung vào các vấn đề cơ bản như sau:

 

1. Về vấn đề hạt nhân Iran

 

Giám đốc Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế IAEA, ông Rafael Mariano Grossi đã kêu gọi Iran phải hợp tác ngay lập tức và toàn diện với IAEA, bao gồm cho phép Thanh sát viên của IAEA tới các địa điểm trước đó bị Iran từ chối. Ông Grossi đã trình bày 2 báo cáo liên quan đến Iran trước Đại hội đồng. Bản báo cáo thứ nhất lo ngại về việc Iran có thực hiện như các cam kết liên quan đến vấn đề hạt nhân của họ trong Kế hoạch hành động toàn diện chung (JCPOA) đã ký giữa Iran và các cường quốc trên thế giới năm 2015. Báo cáo còn lại nêu rõ nỗ lực của IAEA trong việc xử lý các thông tin liên quan đến độ chính xác và hoàn thiện của các cam kết của Iran trong khuôn khổ bản Đồng thuận về An ninh và các Quy trình bổ sung với IAEA.

 

Tổng giám đốc IAEA Rafael Mariano Grossi phát biểu khai mạc trước cuộc họp của Đại hội đồng IAEA vào ngày 9 tháng 3 năm 2020. (Ảnh: D. Calma / IAEA)

 

2. Về virus Corona

 

Ngài Tổng giám đốc cũng đưa ra lời tổng kết lại các biện pháp mà IAEA đã làm để giúp đỡ các quốc gia chống chọi với virus Corona COVID-19. Ông cho biết:

 

“IAEA không phải một cơ quan chuyên trách về sức khoẻ và cũng không có vai trò kiểm soát dịch bệnh. Nhưng chúng tôi có những chuyên môn và kinh nghiệm trong việc phát hiện sự bùng phát của một số dịch bệnh do virus gây ra cũng như các kỹ thuật phân tích chúng”.

 

Các nhà khoa học từ các quốc gia liên quan được mời đến tham dự các khoá huấn luyện về một kỹ thuật liên quan đến khoa học hạt nhân có tên RT-PCR, giúp người ta có khả năng nhận dạng virus một cách chính xác chỉ trong vài giờ cũng như cung cấp các máy RT-PCR và các thiết bị an toàn sinh học để đảm bảo thao tác an toàn với các mẫu vật.

 

Ông Grossi nhấn mạnh rằng IAEA sẽ luôn ưu tiên cho các nỗ lực hỗ trợ thế giới trong việc kiểm soát dịch bệnh trong thời gian đợt bùng phát này còn tiếp diễn. Ông cũng thông báo cho Đại hội đồng về tiến độ hiện đại hoá cơ sở ứng dụng kỹ thuật hạt nhân của IAEA tại Seibersdorf, gần Vienna. Dự án hiện đại hoá này sẽ tăng cường năng lực hỗ trợ của IAEA cho các nước thành viên trong các lĩnh vực như lương thực, nông nghiệp, sức khoẻ và môi trường, cũng như việc sử dụng các thiết bị nghiên cứu hạt nhân mới.

 

3. Về năng lượng nguyên tử

 

Ngay từ chuyến công tác nước ngoài đầu tiên với vai trò Tổng giám đốc Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế IAEA, ông Grossi đã tham gia Hội nghị về chống biến đổi khí hậu quốc tế COP 25. Trong hội nghị này, ông cho biết mình đã cảm thấy “Tiếng nói của IAEA đang dần được lắng nghe vì những lợi ích của năng lượng nguyên tử được ứng dụng theo cách chưa từng có trong quá khứ.” Ông cũng đã thông báo rằng Diễn đàn khoa học hàng năm của IAEA trong tháng 9 này sẽ tập trung vào những cách mà năng lượng nguyên tử có thể đóng góp trong việc hỗ trợ chống biến đổi khí hậu.

 

Ông cho biết: “Dùng năng lượng nguyên tử hay không là tuỳ vào quyết định của các quốc gia có chủ quyền. Nhưng một sự thật khoa học không thể chối cãi là năng lượng nguyên tử đóng vai trò rất quan trọng trong việc giảm phát thải khí nhà kính.”

 

An Thái, Thục Phương – Viện Công nghệ xạ hiếm