Hội thảo chuyên đề của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế – (IAEA) với chủ đề: Truyền thông rõ ràng, nhanh chóng là chìa khóa giảm thiểu rủi ro trong trường hợp khẩn cấp phóng xạ và hạt nhân

205

Truyền thông hiệu quả đến công chúng trong các trường hợp khẩn cấp hạt nhân và phóng xạ có ý nghĩa sống còn trong việc ngăn ngừa các mối nguy hiểm về mặt bức xạ, gây ảnh hưởng đến sức khỏe con người. Tuần vừa qua, khoảng 400 chuyên gia trong lĩnh vực thông tin, truyền thông đã thảo luận tại hội thảo quốc tế của IAEA được tổ chức tại Vienna, Áo, để tìm ra các giải pháp truyền thông tốt nhất trong các trường hợp khẩn cấp về hạt nhân và phóng xạ đến công chúng.

 

Bài tập Thực hành truyền thông khẩn cấp: Kinh nghiệm và thách thức tại trụ sở của IAEA ở Vienna, Áo, ngày 3 tháng 10 năm 2018

 

“Truyền thông là một thách thức mà tất cả chúng ta phải cùng nhau đối mặt”, ông Juan Carlos Lentijo, Phó Tổng Giám đốc IAEA kiêm Trưởng Ban An toàn và an ninh hạt nhân nhấn mạnh. Mục tiêu của tất cả chúng ta là truyền thông hiệu quả với công chúng, để họ hiểu đúng về điều gì đang xảy ra, tránh náo loạn và tuân thủ sự điều hành của các cấp chính quyền”.

 

Đây là lần đầu tiên một hội thảo chuyên đề về truyền thông như vậy được tổ chức tại trụ sở chính của IAEA, là nơi gặp gỡ của nhiều nhà truyền thông và các cán bộ đang công tác trong lĩnh vực ứng phó sự cố khẩn cấp, đến từ 74 quốc gia, 13 tổ chức quốc tế, các cơ quan truyền thông, tổ chức phi chính phủ và giới học thuật. Điều đáng chú ý là các nữ chuyên gia chiếm phần nhỉnh hơn (53%) trong số các đại biểu tham gia hội thảo.

 

Các phiên họp của hội thảo chuyên đề bao gồm các chủ đề trong Chuẩn bị và Ứng phó khẩn cấp (EPR), sự tham gia của các bên liên quan, các kênh truyền thông công cộng và các công cụ trong trường hợp khẩn cấp, truyền thông đại chúng, truyền thông hiệu quả, tâm lý truyền thông, phối hợp thông tin, truyền thông trong các trường hợp khẩn cấp khác nhau, trả lời chất vấn trước công chúng về vấn đề an toàn, các bài học kinh nghiệm và tương lai của truyền thông.

 

Việc cung cấp đúng thông điệp và phổ biến thông điệp đó cho đối tượng thích hợp bằng cách sử dụng các kênh liên quan vào đúng thời điểm sẽ giúp hỗ trợ thực hiện hiệu quả các hành động bảo vệ và giảm thiểu sự sợ hãi. Điều này đòi hỏi những người làm trong lĩnh vực truyền thông phải lưu ý chuẩn bị trước và lập kế hoạch rõ ràng. Họ cũng phải hiểu rằng các chuyên gia kỹ thuật được xem là nguồn thông tin đáng tin cậy nhất khi các sự cố xảy ra và các nhà truyền thông phải biết cách cân bằng giữa nhu cầu về tốc độ truyền thông cùng với độ chính xác của thông tin.

 

Ông Peter Rickwood, một nhà báo và là nhà sáng lập Hiệp hội nhà báo trong lĩnh vực nguyên tử, cho rằng nếu để xẩy ra việc công chúng bị thiếu hụt thông tin chính xác trong những tình huống khẩn cấp, thì những tin đồn đoán tiêu cực, thông tin sai lệch sẽ được lan truyền để phủ lấp những thiếu hụt đó. Thông tin trong thời đại truyền thông xã hội là một chủ đề xuyên suốt của hội thảo chuyên đề này. “Truyền thông xã hội đã trở thành công cụ chính của “báo chí công dân”, Natalia Martínez, một cố vấn truyền thông cho Hội đồng an toàn hạt nhân ở Tây Ban Nha, phát biểu trong phiên họp với chủ đề là Truyền thông xã hội trong trường hợp khẩn cấp: Cơ hội hay thách thức? Đại biểu tham dự hội thảo khuyến khích những người làm công tác truyền thông tìm kiếm các tài khoản mạng xã hội giúp truyền bá thông điệp — chẳng hạn như tài khoản Twitter, để phát triển một chiến lược truyền thông xã hội nhằm theo dõi các mối quan tâm của công chúng, dự đoán tốt hơn những triển vọng mới và có thể quản lý thông tin liên tục hơn. “Chúng tôi phải” lắng nghe “trước khi chúng tôi” nói và phương tiện truyền thông xã hội giúp chúng tôi biết những gì mọi người đang suy nghĩ và nỗi sợ hãi của họ là gì trong trường hợp khẩn cấp”, Martínez cho biết.

 

Với mong muốn tìm các giải pháp khuyến khích thanh niên tham gia vào cuộc thảo luận toàn cầu về truyền thông đại chúng, IAEA đã tổ chức và mời được năm người tham gia vào vòng chung kết cuộc thi Nhà truyền thông sáng tạo trẻ. Trong hội thảo chuyên đề, những bạn trẻ vào vòng chung kết phải trình bày các phương pháp và công nghệ tiên tiến của họ để truyền đạt một cách hiệu quả trong các trường hợp khẩn cấp hạt nhân và phóng xạ cho công chúng. Ông Muhammad Hassamuddin, từ Pakistan, đã giành chiến thắng trong cuộc thi với ý tưởng nhằm nâng cao nhận thức của những người mù chữ về ứng phó khẩn cấp hạt nhân và phóng xạ.

 

Trong phiên bế mạc, Trưởng ban tổ chức hội thảo chuyên đề, ông Jason Cameron, Phó Chủ tịch điều hành và Giám đốc truyền thông của Ủy ban an toàn hạt nhân Canada, đã tổng kết hội thảo chuyên đề trong năm ngày với các khuyến nghị của Tổng Giám đốc, bao gồm việc thực hiện các tiêu chuẩn an toàn của IAEA, tài liệu đào tạo và công cụ; sử dụng các công nghệ tiên tiến và các cách thức để giải quyết các mối quan tâm của công chúng trong trường hợp khẩn cấp.

 

Ông Jason Cameron khuyến khích IAEA và chính phủ các nước thành viên phải có chính sách ưu tiên về truyền thông trong các trường hợp EPR và các hoạt động liên quan khác. Ông Jason Cameron cũng đưa ra thông điệp: “Điều quan trọng là phải thực hiện các khuyến nghị này và chia sẻ những tiến bộ tại các sự kiện quốc tế trong tương lai về chuẩn bị và ứng phó khẩn cấp sự cố”.

 

Người dịch: Nguyễn Thị Thu Hà, Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam