Đoàn chuyên gia Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) đánh giá kết quả Dự án RAS2019 của Việt Nam – thành viên tham gia Dự án tại Viện Công nghệ xạ hiếm

212

Đoàn chuyên gia của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) đã có chuyến công tác từ ngày 27 đến 30 tháng 8 năm 2018 tại Viện Công nghệ xạ hiếm (Viện CNXH) – Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam (NLNTVN) để đánh giá kết quả tham gia Dự án RAS2019 của thành viên Việt Nam.

 

Trong khuôn khổ của chuyến đánh giá, Viện CNXH đã tiến hành Hội thảo khoa học về kết quả thực hiện Dự án của phía Việt Nam. Tham dự Hội thảo về phía IAEA, có ông Martin Frainclough – Chủ Dự án RAS2019 và ông Jean Rene’ Blaise – chuyên gia của Dự án. Về phía Việt Nam, có ThS. Bùi Đăng Hạnh – Phó trưởng Ban phụ trách Ban Hợp tác quốc tế, Viện NLNTVN,  ThS. Vũ Thị Liễu – chuyên viên Ban Hợp tác quốc tế, TS. Hoàng Nhuận – Viện trưởng Viện CNXH, PGS.TS. Thân Văn Liên – Phó Viện trưởng Viện CNXH, Điều phối viên của Dự án RAS2019 ở Việt Nam và hơn 20 cán bộ nghiên cứu trong lĩnh vực xử lý quặng phóng xạ, trong đó có các cán bộ đã tham dự các hoạt động trong khuôn khổ RAS2019.

 

Mở đầu Hội thảo, TS. Hoàng Nhuận đã giới thiệu về các hoạt động nghiên cứu và triển khai của Viện Công nghệ xạ hiếm, tiếp theo PGS.TS. Thân Văn Liên đã trình bày báo cáo kết quả tham gia dự án RAS2019 của phía Việt Nam và báo cáo về kết quả nghiên cứu thu hồi urani, thori từ quặng urani cũng như từ quá trình chế biến quặng đất hiếm và chế biến monazite và cuối cùng báo cáo của 02 chuyên gia về chu trình chế biến quặng phóng xạ, những kết quả đã đạt được trong khuôn khổ dự án RAS2019.  Sau đó là phần thảo luận, đánh giá của các chuyên gia IAEA về các hoạt động của thành viên Việt Nam trong Dự án RAS2019.

 

Tiếp theo chương trình của chuyến công tác, đoàn đánh giá của IAEA đã đến làm việc với Liên đoàn Địa chất xạ hiếm – Bộ Tài nguyên và Môi trường. Tại đây, đoàn đã được Liên đoàn thông báo về tình hình hoạt động và kết quả của Dự án thăm dò quặng urani khu Pà Lừa – Pà Rồng cũng như kế hoạch thăm dò urani của Liên đoàn trong giai đoạn tiếp theo. Chuyên gia đã thông báo về những kỹ thuật, phương pháp tiên tiến của thế giới trong việc đánh giá thăm dò quặng urani. Nhiều câu hỏi liên quan đến kinh nghiệm, kỹ thuật thăm dò, những máy móc, thiết bị tiên tiến được sử dụng để thăm dò, đánh giá quặng của các nước tiên tiến v.v.…mà cán bộ Liên đoàn đưa ra đã được chuyên gia giải đáp một cách cởi mở, thấu đáo.

 

Ngoài ra, các chuyên gia cũng đã tham quan các phòng thí nghiệm của Viện ở 48 Láng Hạ và cơ sở nghiên cứu, triển khai tại Phùng. Đoàn công tác đã đánh giá cao những hoạt động tham gia Dự án RAS2019 của phía thành viên Việt Nam, cũng như đánh giá cao những kết quả thăm dò và nghiên cứu chế biến quặng phóng xạ của Việt Nam. Các chuyên gia đã gợi ý với kết quả đã đạt được trong lĩnh vực thăm dò, chế biến quặng phóng xạ có thể đề xuất với IAEA về Dự án hợp tác kỹ thuật trong việc thăm dò, chế biến quặng urani của Việt Nam nhằm nâng cao năng lực cho cán bộ Việt Nam trong lĩnh vực này.

 

Dự án hợp tác kỹ thuật vùng Châu Á – Thái Bình Dương RAS2019: “Tiến hành quản lý toàn diện và thu hồi khoáng chất phóng xạ và các nguồn khoáng đi kèm do IAEA chủ trì với sự tham gia của 12 quốc gia thành viên, bao gồm: Bangladesh, Trung Quốc, Indonesia, Malaysia, Mông Cổ, Iran, Pakistan, Philippines, Sri Lanka, Jordani, Thái Lan và Việt Nam. Dự án RAS 2019 bắt đầu hoạt động từ năm 2016 và sẽ kết thúc vào năm 2019 với tổng kinh phí 385 949 Euros. Mục tiêu của Dự án là nhằm nâng cao năng lực cho các nước thành viên IAEA khu vực Châu Á – Thái Bình Dương trong việc khai thác bền vững các khoáng chất phóng xạ và và các nguồn khoáng đi kèm như urani, thori và các nguyên tố đất hiếm sao cho có thể tăng cường được khả năng phục hồi kinh tế xã hội của ngành khai thác và chế biến khoáng ở các nước này. Dự án nhấn mạnh vào việc thúc đẩy quá trình chế biến quặng để thu nhận sản phẩm chính và các sản phẩm phụ đi kèm nhằm tạo ra giá trị gia tăng và chia sẻ công nghệ và năng lực với các hoạt động chế biến khoáng sản. Điều này sẽ thúc đẩy sự phát triển của ngành công nghiệp khai khoáng, đảm bảo tính bền vững về môi trường và giảm nghèo thông qua việc tạo ra các cơ hội việc làm cho các nước có liên quan.

 

Thông qua Dự án RAS2019, phía thành viên Việt Nam đã được IAEA hỗ trợ để tham gia các cuộc tập huấn và đào tạo ngắn hạn. Từ lúc dự án đi vào hoạt động đến nay đã có 11 lượt người được đi dự các lớp tập huấn, tham quan khoa học, hội nghị, đào tạo ngắn hạn, trong số đó có 10 lượt người của Viện Công nghệ xạ hiếm (chủ yếu là cán bộ khoa học trẻ) và 01 lượt người từ Cục An toàn bức xạ và Hạt nhân.

 

Việt Nam là một trong những quốc gia có tài nguyên quặng urani và các quặng khác có chứa U, Th như quặng đất hiếm, sa khoáng ven biển,…, hàm lượng các nguyên tố phóng xạ trong quặng lại thấp. Vì vậy, việc nâng cao năng lực cán bộ trong lĩnh vực khai thác, chế biến những loại quặng này là hết sức cần thiết. Thông qua các hoạt động của Dự án, các cán bộ đã thu nhận được những kiến thức bổ ích trong lĩnh vực thăm dò, chế biến tài nguyên xạ hiếm và sử dụng các nguồn quặng một cách hợp lí, có điều kiện được tiếp xúc, trao đổi và học hỏi những kinh nghiệm từ các chuyên gia và các đồng nghiệp của các nước thuộc khu vực châu Á – Thái Bình Dương.

 

Viện CNXH đã và đang tiếp tục xây dựng nhóm nghiên cứu nòng cốt để nghiên cứu xử lý quặng phóng xạ và các quặng đất hiếm, monazite có chứa chất phóng xạ như urani, thori. Dự án RAS2019 đã góp phần nâng cao năng lực nghiên cứu của cán bộ trong việc xử lý quặng một cách hiệu quả, đảm bảo được sự phát triển bền vững và bảo vệ môi trường.

 

Trong khuôn khổ của Dự án, các nước thành viên đã cùng viết các bài báo có nội dung liên quan đến Dự án và đăng ở tạp chí khoa học của các nước thành viên. Trong lĩnh vực này, các cán bộ nghiên cứu của Việt Nam đã công bố được 01 bài báo và 01 báo cáo tại Hội thảo về urani của IAEA, cụ thể:

1) Than Van Lien, Le Ba Thuan, Nguyen Duc Thanh, The extraction of Thorium from Vietnam Monazite ore processing, Journal of East China University of Technology, Special Edition of ECUT Journal, 2016, ISSN1674-3504, CN36-1300/N.

2) T.K.D. NGUYEN, T.S. DOAN, V.L. THAN, Removal of uranium and thorium from uranium and rare earth ores processing case study of QA/QC on environmental analysis, International Symposium on Uranium Raw Material for the Nuclear Fuel Cycle: Exploration, Mining, Production, Supply and Demand, Economics and Environmental Issues, URAM 2018, 25–29 June 2018 Vienna, Austria; Book of Abstracts and Extended Abstracts.

 

Dưới đây là một số hình ảnh của đợt làm việc của đoàn đánh giá IAEA

 

Viện Công nghệ xạ hiếm