Cộng hòa Zambia và Liên bang Nga hợp tác xây dựng Trung tâm Nghiên cứu hạt nhân

84

Một thỏa thuận liên Chính phủ về hợp tác xây dựng Trung tâm Khoa học và công nghệ hạt nhân (CNST) tại Zambia đã được ký kết giữa Chính phủ nước Cộng hòa Zambia và Chính phủ Liên bang Nga. Việc xây dựng Trung tâm này sẽ góp phần đẩy mạnh nền kinh tế Zambia phát triển với nhiều lợi ích thiết thực.

 

 

Thỏa thuận được ký kết sẽ biến Zambia trở thành một trung tâm khoa học hạt nhân. Trung tâm này sẽ được sử dụng cho mục đích hòa bình như là thúc đẩy các ngành năng lượng, y tế và nông nghiệp. Hơn nữa, năng lượng hạt nhân rất quan trọng trong việc đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của thế giới về nguồn năng lượng sạch, đáng tin cậy và giá cả phải chăng.

 

Vào năm 2050, nhu cầu sử dụng điện toàn cầu dự kiến sẽ tăng gấp đôi khi mà nhu cầu của mọi ngườit trên toàn thế giới đòi hỏi có chất lượng cuộc sống tốt hơn. Tất cả các nguồn carbon thấp, bao gồm cả năng lượng hạt nhân, đều quan trọng để đáp ứng nhu cầu này. Năng lượng hạt nhân dự kiến sẽ cung cấp ít nhất 25% điện năng toàn cầu vào năm 2050 để đáp ứng thành công nhu cầu phát triển của con người và bảo vệ môi trường.

 

Zambia đã nhận thấy sự cần thiết phải lựa chọn năng lượng hạt nhân bằng cách đảm bảo đất nước không bị tụt hậu trong việc trở thành một quốc gia công nghiệp hóa mạnh. Quyền Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông, ông Isaac Chipampe cho biết: Bên cạnh năng lượng thủy điện và các nguồn năng lượng khác, Zambia cũng cần phải sử dụng năng lượng hạt nhân vì quá trình công nghiệp hóa đòi hỏi một nguồn năng lượng đáng tin cậy.

 

Tại Diễn đàn quốc tế ATOMEXPO 2018, ông Chipampe chia sẻ: Với sự tiến bộ của công nghệ, năng lượng hạt nhân là an toàn. Và Giám đốc điều hành của Cơ quan Bảo vệ bức xạ (RPA), ông Boston Siwila cũng cho hay: Bộ Tư pháp của Zambia đã soạn thảo một dự luật về năng lượng hạt nhân. Ông Siwila khẳng định: RPA cũng sẽ mở rộng quy mô nhân sự bằng cách tuyển dụng thêm các nhà khoa học và kỹ sư về an toàn bức xạ và hạt nhân.

 

Ông Siwila cho biết thêm rằng: Zambia đang tìm kiếm thêm đối tác để tăng cường thẩm quyền trong việc điều chỉnh các hoạt động năng lượng hạt nhân ở nước này.

 

Một Diễn đàn đã được tổ chức với chủ đề: Đối tác toàn cầu – Liên kết thành công. Theo ông Chipampe, Bộ Thông tin và truyền thông đã tổ chức các chương trình nâng cao nhận thức, giáo dục quốc gia về sự an toàn của năng lượng hạt nhân và đưa ra những lý do quan trọng giải thích vì sao Zambia phải lựa chọn năng lượng hạt nhân. Ông Chipampe cho biết, năng lượng hạt nhân có nhiều lợi ích trong lĩnh vực y tế và nông nghiệp.

 

An ninh năng lượng sẽ được tăng cường khi một quốc gia sử dụng năng lượng hạt nhân. Năng lượng là động lực của bất kỳ nền kinh tế nào, năng lượng đáng tin cậy làm giảm chi phí sản xuất và cải thiện mức sống của người dân.

 

Bộ trưởng Bộ Năng lượng, ông Mathew Nkhuwa cho biết: Thỏa thuận được ký kết giữa hai nước sẽ mang đến cho Zambia nguồn năng lượng rẻ hơn, đặc biệt, hàng hóa là xương sống của mọi nền kinh tế.

 

Thỏa thuận được ký bởi Bộ trưởng Bộ Giáo dục, ông Mabvuto Sakala và Công ty Cổ phần Học viện Thiết kế quốc gia, Tổng Giám đốc Vyacheslav Galushkov. Và Tổng Giám đốc Tập đoàn Năng lượng nguyên tử Nhà nước Liên bang Nga (ROSATOM), ông  Alexey Likhachev khẳng định: Việc ký kết hợp đồng sẽ mở ra một chương mới trong quan hệ đối tác giữa Zambia và Liên bang Nga.

 

Trong khi đó, Phó Chủ tịch khu vực (châu Phi cận Sahara) của Rosatom, ông Viktor Polikarpov cho biết: Zambia có tiềm năng phát triển tổng sản phẩm quốc nội nhờ quá trình công nghiệp hóa. Ông Viktor Polikarpov cho biết thêm: Đối với bất kỳ quốc gia nào để phát triển toàn diện, đòi hỏi phải tiến hành công nghiệp hóa và quá trình công nghiệp hóa đòi hỏi phải có nguồn năng lượng đáng tin cậy.

 

Trung tâm sẽ bao gồm các phòng thí nghiệm và các phòng chức năng, tiện ích phục vụ các hoạt động nghiên cứu khoa học như: nghiên cứu bức xạ sinh học, thí điểm sản xuất các chất đồng vị nhằm mục tiêu sử dụng rộng rãi trong chẩn đoán và điều trị ung thư tại Zambia. Việc nghiên cứu phòng ngừa và kiểm soát sâu bệnh bằng phương pháp xạ trị của Trung tâm cũng sẽ góp phần tăng thời gian bảo quản các sản phẩm nông nghiệp, thúc đẩy việc mở rộng xuất khẩu các sản phẩm này của Zambia. Đồng thời, Trung tâm cũng là cơ sở đào tạo nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực nghiên cứu hạt nhân cho Zambia.

 

Ông Polikarpov cho biết: Trung tâm Khoa học và công nghệ hạt nhân này của Zambia có vị trí địa lý và chính trị quan trọng và cam kết sẽ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Điều này chính là một trong những lý do chủ yếu khiến Zambia có ý tưởng thiết lập xây dựng trung tâm này.

 

Ông Polikarpov chia sẻ: Việc thành lập trung tâm này sẽ hỗ trợ cho lĩnh vực y học hạt nhân của Zambia với giá cả hợp lý cũng như thu hút các bệnh nhân từ các nước láng giềng. Zambia có cơ hội trở thành trung tâm khu vực về công nghệ hạt nhân. Trung tâm này sẽ xử lý 8.000 chẩn đoán và 3.000 căn bệnh phải trị liệu.

 

Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng hạt nhân của Argentina, ông Christa Vega cho hay: Ngành công nghiệp năng lượng hạt nhân có thể đóng một vai trò quan trọng trong việc tạo ra công ăn, việc làm và tăng trưởng kinh tế, mang lại lợi ích kinh tế và việc làm ngay lập tức và lâu dài.

 

Ông Morris Mungwalubilo, người đang nghiên cứu tại Viện nghiên cứu quốc gia về công nghệ hạt nhân (MEPhI), kêu gọi Zambia tìm hiểu về lợi ích của năng lượng hạt nhân và tác động tích cực của nó đối với nền kinh tế. Ông Morris Mungwalubilo chia sẻ:

 

Thế hệ trẻ cũng nên được giáo dục về tầm quan trọng của năng lượng hạt nhân. Đã có rất nhiều bí ẩn về năng lượng hạt nhân, đó là lý do tại sao nhận thức của công chúng là rất quan trọng trong việc xua tan những bí ẩn về năng lượng hạt nhân. Truyền thông không hiệu quả có thể dẫn đến việc tạo ra sự khó hiểu xung quanh năng lượng hạt nhân, tuy nhiên ngành công nghiệp này là  một vấn đề phức tạp với nhiều thách thức mà cả thế giới phải đối mặt.

 

Với nền kinh tế đang phát triển của Zambia, quyết định lựa chọn năng lượng hạt nhân là một điều đáng hoan nghênh. Công chúng cần dành thời gian để đọc và tìm hiểu về những lợi ích của năng lượng hạt nhân khi quốc gia này mong muốn cải thiện nền kinh tế của đất nước.

 

 

Nguyễn Thị Thu Hà dịch