5 lầm tưởng của Netflix về năng lượng hạt nhân trong sê-ri phim “Nhập môn lịch sử”

    73

    Gần đây, Netflix phát hành một bộ phim tài liệu với nhan đề “Nhập môn lịch sử” (History 101). Mỗi tập phim cung cấp cho người xem một cách sơ lược các sự kiện từng gây sốt trong toàn xã hội, bao gồm cả vấn đề năng lượng hạt nhân. Tuy nhiên, khi cung cấp thông tin về ngành công nghiệp then chốt này, có vài điểm vẫn chưa chính xác mà chúng tôi cảm thấy cần phải đính chính lại trong bài viết sau.

     

    Mối quan hệ giữa xã hội với năng lượng hạt nhân vốn rất minh bạch và Netflix cũng nên chịu một phần trách nhiệm trong việc phức tạp hóa mối quan hệ ấy.

     

    Nhìn chung, trong bài báo này, chúng tôi sẽ cố gắng tóm tắt những thông tin quan trọng về năng lượng hạt nhân và vai trò quan trọng của nó trong vấn đề giải quyết nhu cầu năng lượng trong nước đồng thời cung cấp nguồn năng lượng sạch và đáng tin cậy trên toàn thế giới.

     

    Dưới đây là 5 điều Netflix lầm tưởng về năng lượng hạt nhân trong loạt phim “Nhập môn lịch sử”.

     

    Netflix: Sở hữu nhà máy điện hạt nhân đồng nghĩa với khả năng sản xuất vũ khí hạt nhân.

    Thực tế: Các nhà máy điện hạt nhân không được sử dụng để chế tạo vũ khí hạt nhân.

     

    Đến cuối tập phim, quan điểm của người kể chuyện cho rằng nếu sở hữu một nhà máy điện hạt nhân đồng nghĩa với việc chúng ta có thể chế tạo vũ khí hạt nhân.

    Đây hoàn toàn là một lầm tưởng, một nhà máy điện hạt nhân thương mại được thiết kế và xây dựng chỉ với mục đích sản xuất nhiệt và điện.

    Hơn nữa, các nhà máy điện hạt nhân thương mại và cơ quan vận hành nhà máy đều được đánh giá thông qua những cuộc kiểm tra an ninh hoàn toàn minh bạch. Khi các quốc gia khác sử dụng công nghệ của Hoa Kỳ đồng nghĩa với việc các nước đang thiết lập mối quan hệ lâu dài và tuyệt đối tuân thủ những tiêu chuẩn tối cao của Hoa Kỳ về vấn đề an toàn và an ninh nhà máy. Tóm lại, sở hữu năng lượng hạt nhân thương mại không đồng nghĩa với việc có khả năng phát triển vũ khí hạt nhân.

     

    Netflix: Các nhà máy điện hạt nhân khi gặp sự cố có thể gây tan chảy vùng hoạt ngay

    Thực tế: Tan chảy vùng hoạt hạt nhân không xảy ra ngay lập tức khi gặp sự cố

     

    Bộ phim tài liệu nhắc lại các vụ sự cố hạt nhân với mối đe dọa tan chảy vùng hoạt xảy ra ngay lập tức và sau đó miêu tả chi tiết ba sự cố hạt nhân trên thế giới. Phần lớn mọi người đều biết các nhà máy Three Mile Island, Fukushima và Chernobyl, tuy nhiên chỉ một số ít người biết chính xác con số thương vong trực tiếp gây ra do phóng xạ ở các nhà máy lại chưa đến 50 người.

     

    Ở Hoa Kỳ, 95 lò phản ứng hiện đang hoạt động với công suất tối đa hơn 93% thời gian với độ tin cậy cao hơn bất kỳ nguồn năng lượng nào khác và đã vận hành một cách an toàn trong nhiều thập kỷ qua.

     

    Tuy nhiên, tập phim có vài điểm cần đính chính lại:

    • Three Mile Island: Bức xạ bên trong tòa nhà chứa bao quanh nhà máy Three Mile Island không rò rỉ ra khu vực xung quanh. Tòa nhà chứa của mỗi lò phản ứng đã thực hiện đúng chức năng như thiết kế của nó.
    • Chernobyl: Không nhìn thấy lý do liên quan đến an toàn nào nếu lò phản ứng ở Chernobyl có thể tồn tại khi mất nguồn điện cung cấp từ bên ngoài mà không cần hệ thống làm mát. Nga đã vô hiệu hóa sáu hệ thống an toàn khác nhau để thử nghiệm, và Chernobyl là một minh chứng hoàn hảo cho các tiêu chuẩn an toàn minh bạch toàn cầu, giống như những tiêu chuẩn chúng ta cam kết với Hoa Kỳ cần được áp dụng.
    • Fukushima: Từng có những vùng đất rộng lớn phải sơ tán người dân ở Fukushima. Khu vực này vẫn đang phục hồi sau thảm họa sóng thần năm 2011, nhưng mức độ phóng xạ ở địa phương chỉ tương đương như London hoặc Hồng Kông ngày nay. Trong khu vực lò phản ứng Fukushima, áo vest, liều kế và quần áo thường nhật là vật dụng không thể tách rời của công nhân nhà máy điện.

    Netflix: Nga đã khánh thành nhà máy điện hạt nhân đầu tiên trên thế giới

    Thực tế: Mỹ là quốc gia tiên phong tạo ra nguồn điện có thể sử dụng thông qua phân hạch nguyên tử *

     

    Tập phim cung cấp đúng thông tin về việc Nga là quốc gia đầu tiên tích hợp điện điện hạt nhân vào lưới điện, tuy nhiên Hoa Kỳ mới thực sự là nước đầu tiên sản xuất điện từ lò phản ứng hạt nhân.

     

    Vào ngày 20 tháng 12 năm 1951, Phòng thí nghiệm quốc gia Argonne EBR-I đã thắp sáng bốn bóng đèn 200-watt nhằm tạo ra đủ năng lượng chiếu sáng toàn cơ sở. Đó là tiền đề mở đường cho các lò phản ứng khác sau này.

     

    Nhà máy điện hạt nhân APS-1 ở Obninsk (Nga) cung cấp 5 megawatt điện cho lưới điện vào năm 1954, trong khi đó tổ máy Borax-III của Hoa Kỳ đã cung cấp điện cho thị trấn đầu tiên ở Arco, Idaho vào năm 1955. Hai năm sau, nhà máy điện nguyên tử Shippingport, nằm ở Pittsburgh, PA, trở thành nhà máy điện nguyên tử đầu tiên ở Hoa Kỳ.

     

    Netflix: Mọi tiếp xúc với phóng xạ đều có thể gây ung thư

    Thực tế: Nếu chỉ tiếp xúc với một lượng phóng xạ nhỏ thì không có khả năng gây ung thư

     

    Khi nói về nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng, bộ phim tài liệu đã đề cập rằng bất kỳ sự phơi nhiễm nào với chất phóng xạ với liều lượng dù nhỏ nhất đều có khả năng gây ung thư.

     

    Hàng ngày, môi trường xung quanh chúng ta đều tồn tại một lượng phóng xạ nhất định. Một trong số đó đến từ các nguồn tự nhiên như mặt trời và đá. Do đó, người sống ở những nơi có độ cao cao hơn thì bị phơi nhiễm bức xạ nhiều hơn so với người sống ở những khu vực thấp. Trên thực tế, chúng ta tiếp xúc bức xạ từ mặt đá granite nhiều hơn là bức xạ của nhà máy điện hạt nhân.

     

    Ảnh hưởng của bức xạ liều thấp được nghiên cứu rộng rãi và luôn là chủ đề trong các cuộc tranh luận. Mặc dù bức xạ liều thấp luôn được kiểm soát để đảm bảo không gây ra những tác động xấu tới môi trường xung quanh và hiện tại vẫn chưa có nghiên cứu chứng minh được mức độ phóng xạ thấp có khả năng làm tăng khả năng mắc bệnh ung thư ở người.

     

    Ngành công nghiệp hạt nhân được quy định chặt chẽ để đảm bảo các công nhân hoạt động trong ngành và người dân luôn được bảo vệ khỏi mọi nguy cơ. Nói một cách đơn giản, nếu chỉ tiếp xúc với liều lượng phóng xạ nhỏ sẽ không có khả năng gây ung thư.

     

    Netflix: Pháp là quốc gia sử dụng năng lượng hạt nhân nhiều nhất

    Thực tế: Mỹ là quốc gia tiêu thụ nhiều năng lượng hạt nhân nhất

     

    Cuối cùng, tập phim đề cập Pháp là quốc gia sử dụng năng lượng hạt nhân nhiều nhất. Trong khi Pháp có tỷ lệ điện hạt nhân cao nhất trên lưới điện so với các quốc gia khác thì Hoa Kỳ sở hữu sản lượng điện hạt nhân được tạo ra và sử dụng nhiều nhất.

     

    Năm 2019, các nhà máy điện hạt nhân của Hoa Kỳ đạt kỷ lục tạo ra 809 tỷ kilowatt giờ điện, đó là sản phẩm được sản xuất nhiều nhất trên thế giới. Năng lượng hạt nhân đáp ứng 20% ​​nhu cầu năng lượng của quốc gia và đóng góp hơn 55% năng lượng sạch. Hoa Kỳ cũng có nhiều lò phản ứng nhất trên thế giới với 95 tổ máy và hiện có thêm hai lò đang được xây dựng ở Georgia. Các tổ máy mới được xây dựng và dự kiến khánh thành vào năm 2021 và 2022.

     

    Biên dịch: Trần Thiện Phương Anh, Ban KH&QLKH