Nước Mỹ cần phải nghiêm túc hơn trong vấn đề năng lượng hạt nhân và an ninh quốc gia

102

Thế giới của chúng ta là một nơi nguy hiểm, với rất nhiều bộ phận gắn kết với nhau đang chuyển động. Tất cả chúng ta đều sẽ được an toàn hơn khi chúng ta hiểu được các mối liên kết đó.

 

 

Gần đây, tôi đã ký vào một bức thư về một trong những mối liên kết nói trên: đó chính là mối quan hệ giữa năng lượng hạt nhân và an ninh quốc gia. Tôi là một trong 77 người ký tên trong nhóm, trong đó có 21 vị đô đốc và tướng lĩnh về hưu; 7 người đã từng là giám đốc các Phòng thí nghiệm Quốc gia; 5 cựu thượng nghị sĩ Hoa Kỳ; 14 vị nguyên là Bộ trưởng và Thứ trưởng trong nội các; 5 người gồm các nguyên Giám đốc điều hành (CEO) hoặc CEO đương nhiệm của các công ty và ba cựu Đại sứ.

 

Hầu hết mọi người trong nhóm này không hiểu lắm về khía cạnh tài chính của lưới điện. Nhưng họ thậm chí còn biết rõ hơn hầu hết các quan chức ngành năng lượng rằng nền công nghiệp điện hạt nhân hùng mạnh của nước Mỹ đang đóng góp cho an ninh quốc gia của chúng ta trên nhiều phương diện. Vì vậy, nếu chúng ta quyết định liệu có tiếp tục vận hành lò phản ứng hạt nhân hay không đơn thuần chỉ căn cứ vào giá thành tạm thời của một kilowatt giờ điện, thì tức là chúng ta đã bỏ sót những giá trị cốt yếu của nước Mỹ, và ném đi những tài sản quý báu mà chúng ta sẽ phải mất nhiều năm và hàng tỷ đô la mới có được.

 

Chúng ta cần bình tĩnh và xem xét những quyết định này trong một bối cảnh toàn diện hơn.

 

Hãy bắt đầu với một điều hiển nhiên là 99% căn cứ quân sự của chúng ta phụ thuộc vào lưới điện. Càng ngày lưới điện đó lại càng phụ thuộc vào việc cung cấp nhiên liệu hóa thạch một cách kịp thời, cũng như phụ thuộc vào mạng lưới đường ống, đường ray và xà lan rất rộng lớn của chúng ta. Các nhà máy điện hạt nhân của Mỹ phải lưu giữ nhiên liệu tại chỗ từ 18 tháng đến hai năm, và như vậy rất khó có thể chống lại được những mối đe dọa về mặt an ninh do thiên nhiên và con người gây ra.

 

Và ngày nay quân đội Hoa Kỳ không chỉ có các vũ khí, mà là có các hệ thống vũ khí – những hệ thống được đặt trên một cơ sở hạ tầng rộng lớn. Một số cơ sở hạ tầng này là các nhà máy công nghiệp và một số là con người, với các kỹ năng và tri ​​thức có được từ ngành công nghiệp liên quan. Sự giao thoa công nghệ giữa các lò phản ứng cung cấp điện cho tàu ngầm và tàu sân bay của chúng ta với các lò phản ứng năng lượng đảm trách việc cung cấp gần 20% sản lượng điện quốc gia đã đem lại lợi ích cho cả đôi bên – ngành công nghiệp hạt nhân và quốc phòng.

 

Tôi đã nhận thức được ngay từ khi tôi còn là Bộ trưởng Hải quân Hoa Kỳ rằng chúng ta luôn cần những người giỏi nhất và thông minh nhất phục vụ trong lực lượng tàu ngầm nguyên tử (silent service) [1] của chúng ta, và nhờ sự sẵn có nhiều công việc dành cho các cựu chiến binh Hải quân hạt nhân trong khu vực dân sự mà chúng ta đã thu hút được những người như vậy.

 

Một nền quốc phòng vững mạnh cũng đòi hỏi phải có một mạng lưới các mối quan hệ quốc tế. Một trong những cách chúng ta xây dựng các mối quan hệ đó là thông qua thương mại công nghệ cao. Và khi nước Mỹ xuất khẩu một lò phản ứng hạt nhân, chính nó sẽ gắn kết chặt chẽ một mối quan hệ kéo dài một thế kỷ, kể từ khi lập kế hoạch, xây dựng, vận hành và, cuối cùng là chấm dứt hoạt động của lò phản ứng. Trong một thế giới luôn khát điện với nhu cầu điện ngày càng gia tăng, các thương vụ giao dịch như vậy sẽ là một công cụ hữu hiệu cho một cuộc chạy đua mang ý nghĩa địa lý-chính trị (geopolitical jockeying) [2]. Và mối quan hệ đó phải do Hoa Kỳ thiết lập, chứ không phải do những đối thủ lâu đời của chúng ta là Trung Quốc và Nga.

 

Muốn làm được như vậy, chúng ta phải có một ngành công nghiệp hạt nhân đủ mạnh ở nơi đây, trên chính đất nước chúng ta.

 

Hơn nữa, chúng ta thấy rằng những xung đột địa lý-chính trị (geopolitical conflicts) trong những thập kỷ tới đều xuất phát từ sự cạnh tranh về nước, thực phẩm và các nguồn lực khác. Việc ổn định khí hậu sẽ cải thiện những xung đột đó. Điện hạt nhân đã vượt xa các nguồn năng lượng không phát thải carbon lớn nhất của Mỹ, do đó, một nhân tố chủ chốt của sự ổn định khí hậu là bảo tồn hạm đội tàu ngầm nguyên tử trong nước của chúng ta và làm sao để có thêm nhiều lò phản ứng được xây dựng trên khắp thế giới. Và việc tạo ra nguồn năng lượng dồi dào trên toàn cầu bằng điện hạt nhân sẽ làm giảm tầm quan trọng của dầu mỏ và khí đốt, vì chính chúng cũng có thể là một nguồn gây ra xung đột.

 

Tôi đã ký vào bức thư nói trên bởi vì trong khi tất cả những yếu tố này đã được đưa ra xem xét ở Hoa Kỳ và trên thế giới, chúng không đóng vai trò đủ lớn trong các cuộc thảo luận chính sách đối nội của chúng ta. Các cơ quan chính phủ điều chỉnh các thỏa thuận thương mại về lưới điện vẫn đang phải vật lộn để tìm cách sao cho đồng đô la được đầu tư hiệu quả vào một hệ thống điện đáng tin cậycó khả năng phục hồi nhanh (resiliency)[3].

 

Những người điều hành thị trường điện lực đang làm tốt những gì họ phải làm, nhưng việc áp đặt một cái giá thích hợp cho an ninh quốc gia không phải là nhiệm vụ của họ. Và điều đó không phải là là do các nguồn lực khác chịu trách nhiệm về an ninh quốc gia của chính phủ Hoa Kỳ có thể đảm nhiệm vai trò này. Khi chúng ta cần đưa ra một quyết định tích hợp nhiều yếu tố liên quan đến nhau, chúng ta phải có một hệ thống chính sách có thể vượt lên trên những cân nhắc rất cụ thể khác nhau và đưa ra quyết định tốt nhất cho lợi ích quốc gia.

 

Bức thư được ký bởi một nhóm gồm các nhân vật quan trọng với yêu cầu đơn giản là đề nghị Bộ trưởng Năng lượng và Nhà Trắng xem xét và hành động một cách thích hợp.

 

Biên dịch và chú giải: Nguyễn Thị Yên Ninh, Ban HTQT

 

Tác giả: JOHN WARNER (đăng trên tạp chí The Hill ngày 31/7/2018)

John Warner là cố vấn cấp cao cho hãng luật Hogan và Lovells, ông nguyên là Thượng nghị sĩ bang Virginia từ năm 1978 đến 2009 và đảm nhiệm trọng trách Bộ trưởng Hải quân Hoa Kỳ từ năm 1972 đến năm 1974.

 

Giải thích từ ngữ:

  1. “Lực lượng Im lặng”: Công chúng Mỹ đã gọi lực lượng tàu ngầm nguyên tử của Hải quân Hoa Kỳ là “Lực lượng Im lặng”. Lý do thực sự về tên gọi này là kể từ khi chiến tranh bắt đầu, tin tức về hoạt động của lực lượng tàu ngầm của Mỹ đã bị đặc biệt hạn chế. Thông thường những tin tức từ Bộ Hải quân Hoa Kỳ liên quan đến hoạt động của lực lượng tàu ngầm chỉ là những thông báo ngắn gọn về những thiệt hại mà họ gây ra cho kẻ thù, và chỉ vậy mà thôi.
  2. Địa lý-Chính trị/Có ý nghĩa Địa lý-Chính trị (geopolitics/geopolitical) liên quan đến ảnh hưởng của các yếu tố như địa lý, kinh tế và nhân khẩu học về chính trị và đặc biệt là chính sách đối ngoại của một chính phủ bịchi phối bởi tính chất địa lý- chính trị
  3. Hệ thống điện có khả năng phục hồi nhanh – (resilient electric system) có một trong những đặc điểm sau: là những hệ thống lưới điện được những người chịu trách nhiệm lên kế hoạch, khai thác và quản hệ thống, do không thể tiên liệu trước và tránh được mọi loại sự cố có thể phá hỏng nghiêm trọng hệ thống điện nên họ đã lập kế hoạch khắc phục những sự cố đó sao cho các hệ thống điện này vẫn còn giữ được tính nguyên vẹn nhất có thể; đồng thời các nguồn lực có thể được huy động để khôi phục hệ thống điện một cách an toàn và nhanh chóng, đặc biệt là để đảm bảo việc cung cấp các dịch vụ thiết yếu, giúp họ rút kinh nghiệm được từ những sự cố trước đó và lập kế hoạch xử lý tốt hơn những sự cố tiếp theo trên lưới điện.